Cardiovasculaire zorg in transitie: vijf vragen aan Frederik Mortensen

Die omslag naar slimmere, meer preventieve zorg is niet alleen belangrijk voor patiënten, maar ook voor de houdbaarheid van de zorg. Ook het in 2025 gepubliceerde EFPIA-rapport, The case for investing in a healthier future for the European Union², onderstreept dat investeringen in preventie, vroege opsporing en behandeling niet alleen bijdragen aan betere gezondheidsuitkomsten, maar ook aan maatschappelijke en economische meerwaarde.

Deze ontwikkeling is ook in Nederland steeds zichtbaarder. Zo laat CARDIO4Cities, dat onlangs in Amsterdam van start is gegaan, zien hoe belangrijk samenwerking en een geïntegreerde aanpak zijn om patiënten eerder in beeld te krijgen en gezondheidsverschillen te verkleinen³.

Frederik Mortensen, afdelingshoofd cardiologie bij Novartis Nederland, zet zich dagelijks in voor deze transitie. In onderstaande antwoorden deelt hij zijn visie op de uitdagingen, kansen en ambities voor de toekomst van de Nederlandse hart- en vaatzorg.

1. Wat is de visie van Novartis op de toekomst van cardiovasculaire zorg in Nederland?

“We zien steeds duidelijker dat hart- en vaatziekten niet alleen een medische uitdaging zijn, maar ook een maatschappelijke. Nog te veel mensen komen pas in beeld als er al sprake is van schade, terwijl we het risico vaak veel eerder kunnen herkennen. Dan gaat het niet alleen om betere diagnostiek of behandeling, maar ook om de vraag hoe je als zorgsysteem, en breder als samenleving, eerder en gerichter handelt. Als je het mij vraagt, hoeft de cardiovasculaire zorg in Nederland daarom niet méér te doen, maar moet deze vooral slimmer worden ingericht. Dat betekent een verschuiving van het behandelen van ziekte naar het veel centraler stellen van hart- en vaatgezondheid, met meer aandacht voor leefstijl, preventie en vroege opsporing.

Initiatieven zoals CARDIO4Cities laten zien dat je cardiometabole gezondheid niet geïsoleerd kunt benaderen. Je hebt samenwerking nodig tussen verschillende zorgverleners, publieke gezondheid, data en lokale netwerken om echt eerder in te grijpen en gezondheidsverschillen te verkleinen. Voor patiënten is dat enorm belangrijk: hoe eerder risico’s worden herkend en opgevolgd, hoe groter de kans dat ernstige problemen zoals een hartinfarct of beroerte kunnen worden voorkomen.”

2. Waarom lukt het in Nederland niet goed genoeg om cardiovasculair risico eerder te herkennen en gerichter te behandelen?

“Omdat ons zorgsysteem daar nog niet volledig op is ingericht. We zijn van oudsher sterk georganiseerd rondom diagnose en behandeling, maar nog minder rondom vroegsignalering en preventieve zorg. Daardoor komen veel mensen pas in beeld als er al klachten zijn of zelfs al iets ernstigs is gebeurd, zoals een hartinfarct.

Tegelijkertijd zijn er wel degelijk mogelijkheden om risico’s eerder te signaleren. Biomarkers en risicoparameters, zoals LDL-cholesterol, kunnen helpen om onzichtbare risicogroepen eerder te identificeren, maar die worden in de praktijk nog niet overal even consequent gemeten. Ook is de zorg nog te versnipperd, waardoor preventie, behandeling en samenwerking tussen eerste- en tweedelijnszorg niet altijd goed op elkaar aansluiten.”

3. Waar liggen de grootste kansen om de uitkomsten voor patiënten te verbeteren?

“De grootste kans ligt wat mij betreft in een transitie naar een ‘first time right’ benadering, met meer precisie in preventie en behandeling. Cardiovasculair risico is niet voor iedereen hetzelfde, en dus moet ook de aanpak steeds persoonlijker en gerichter worden. Dat vraagt om geïntegreerde zorg, op het juiste moment.

Van de zeer hoogrisicopatiënten die worden behandeld voor een verhoogd LDL-cholesterol bereikt 76% de streefwaarden niet⁴. In het algemeen hebben patiënten die hun streefwaarden niet behalen 49% meer kans op een cardiovasculair incident, zoals een hartinfarct⁵. Dat betekent dat er, ondanks de inspanningen die we nu leveren, nog te veel mensen met een verhoogd risico rondlopen. Nieuwe behandelingen kunnen hierbij helpen. Innovatie gaat daarbij niet alleen over nieuwe therapieën, maar ook over de vraag hoe we ervoor zorgen dat patiënten eerder de juiste behandeling krijgen, op een manier die in de dagelijkse praktijk werkbaar is.”

4. De verschuiving naar vroegsignalering en preventie is cruciaal, en initiatieven zoals diverse jaarlijkse bewustwordingsdagen en de Nationale Hartfalenweek spelen hierbij een belangrijke rol. Hoe draagt Novartis hieraan bij?

“Veel cardiovasculaire risico’s en onderliggende afwijkingen blijven lange tijd onopgemerkt. Daarom vinden wij het belangrijk om niet alleen te investeren in behandeling, maar ook in bewustwording, vroegsignalering en betere risicostratificatie. Op jaarlijkse nationale bewustwordingsdagen helpen we om aandacht te vragen voor risicofactoren van de desbetreffende hartziekte. En World Heart Day op 29 september biedt daarnaast een belangrijk internationaal moment om het bewustzijn over hart- en vaatziekten te vergroten en het belang van preventie en een goede hartgezondheid te benadrukken.

Bij Novartis willen we niet alleen bijdragen door innovatieve geneesmiddelen te ontwikkelen, maar ook door te investeren in kennisdeling, bewustwording en samenwerking met zorgprofessionals. Voor mij zit de meerwaarde juist in die combinatie: wetenschap, praktijk en implementatie dichter bij elkaar brengen, zodat nieuwe inzichten daadwerkelijk worden verankerd in de dagelijkse zorg. Dat doen we bijvoorbeeld door actuele kennis te delen over hypercholesterolemie, hartfalen, en door zorgprofessionals te ondersteunen met nascholing en praktische inzichten voor de dagelijkse praktijk. Zo willen we ervoor zorgen dat nieuwe inzichten niet op papier blijven staan, maar daadwerkelijk hun weg vinden naar de patiëntenzorg.”

5. Wat is jouw doel als afdelingshoofd cardiologie van Novartis voor de komende jaren?

“Mijn doel is dat we over een aantal jaar kunnen zeggen dat we hart- en vaatziekten in Nederland niet alleen beter behandelen als het misgaat, maar vooral slimmer en eerder ingrijpen vóórdat het misgaat. Dat betekent voor mij: beter onderbouwde risicostratificatie, meer ruimte voor innovatie en nauwere samenwerking tussen alle partijen die betrokken zijn bij cardiovasculaire zorg.

Ik wil daarin graag een verbindende rol spelen tussen wetenschap, praktijk en beleid, en steeds de vraag blijven stellen: draagt wat we doen aantoonbaar bij aan betere uitkomsten en meer kwaliteit van leven voor patiënten, en durven we daar als zorgecosysteem ook echt in te investeren?

Laten we samen de stap zetten naar een toekomst waarin we niet alleen de ziekte bestrijden, maar vooral de gezondheid koesteren en zorgen dat geen hart te vroeg verloren gaat.”

Cardiovascular care in transition: five questions for Frederik Mortensen

This shift toward smarter, more preventive care is not only important for patients, but also for the sustainability of the healthcare system. The EFPIA report published in 2025, The case for investing in a healthier future for the European Union², also underscores that investments in prevention, early detection, and treatment contribute not only to improved health outcomes, but also to broader societal and economic value.

This development is also becoming more visible in the Netherlands. Initiatives such as CARDIO4Cities, which recently launched in Amsterdam, demonstrate the importance of collaboration and an integrated approach to identifying patients earlier and reducing health inequalities³.

Frederik Mortensen, Head of the Cardiology Department at Novartis Netherlands, works daily to advance this transition. In the answers below, he shares his perspective on the challenges, opportunities, and ambitions for the future of cardiovascular care in the Netherlands.

1. What is Novartis’ vision for the future of cardiovascular care in the Netherlands?

“We increasingly see that cardiovascular disease is not only a medical challenge, but also a societal one. Too many people only come into view once damage has already occurred, even though we can often identify risk much earlier. This is not just about better diagnostics or treatment, but also about how, as a healthcare system, and more broadly as a society, we act earlier and in a more targeted way. In my view, cardiovascular care in the Netherlands does not necessarily need to do more, but rather needs to be organized more intelligently. This means shifting from treating disease to placing cardiovascular health much more centrally, with greater focus on lifestyle, prevention, and early detection.

Initiatives such as CARDIO4Cities show that cardiometabolic health cannot be approached in isolation. You need collaboration between different healthcare providers, public health, data, and local networks to truly intervene earlier and reduce health inequalities. For patients, this is crucial: the earlier risks are identified and followed up, the greater the chance of preventing serious problems such as heart attacks or strokes.”

Why is the Netherlands not yet sufficiently effective at identifying cardiovascular risk early and treating it in a targeted way?

“Because our healthcare system is not yet fully designed for this. Historically, it has been strongly organized around diagnosis and treatment, but less so around early detection and preventive care. As a result, many people only come into view once symptoms appear, or even after something serious has already happened, such as a heart attack.

At the same time, there are certainly opportunities to detect risks earlier. Biomarkers and risk parameters, such as LDL cholesterol, can help identify invisible at-risk groups earlier, but in practice they are not yet measured consistently everywhere. Care is also still fragmented, which means that prevention, treatment, and collaboration between primary and secondary care are not always well aligned.”

3. Where do you see the greatest opportunities to improve patient outcomes?

“In my view, the greatest opportunity lies in a transition toward a ‘first time right’ approach, with greater precision in prevention and treatment. Cardiovascular risk is not the same for everyone, so the approach must become increasingly personalized and targeted. This requires integrated care at the right moment.

Of the very high-risk patients being treated for elevated LDL cholesterol, 76% do not reach the target values⁴. In general patients who do not achieve their target values are 49% more likely to have a cardiovascular event, such as a heart attack⁵. That means that, despite the efforts we are currently making, too many people are still living with an elevated risk. New treatments can help here. Innovation is not only about new therapies, but also about how we ensure that patients receive the right treatment earlier, in a way that is practical in daily practice.”

4. The shift toward early detection and prevention is crucial, and initiatives such as various annual awareness days and National Heart Failure Week play an important role. How does Novartis contribute to this?

“Many cardiovascular risks and underlying abnormalities remain unnoticed for a long time. That is why we believe it is important not only to invest in treatment, but also in awareness, early detection, and improved risk stratification. On annual national awareness days, we help draw attention to risk factors for the relevant heart disease. World Heart Day on September 29 also provides an important international moment to increase awareness of cardiovascular disease and emphasize the importance of prevention and good heart health.

At Novartis, we aim to contribute not only by developing innovative medicines, but also by investing in knowledge sharing, awareness, and collaboration with healthcare professionals. For me, the added value lies precisely in that combination: bringing science, practice, and implementation closer together so that new insights are truly embedded in daily care. We do this, for example, by sharing up-to-date knowledge on topics such as hypercholesterolemia and heart failure, and by supporting healthcare professionals with continuous education and practical insights for daily practice. In this way, we aim to ensure that new insights do not remain on paper, but actually reach patient care.”

5. What is your goal as Head of the Cardiology Department at Novartis for the coming years?

“My goal is that, in a few years’ time, we can say that in the Netherlands we not only treat cardiovascular disease better when things go wrong, but above all intervene more intelligently and earlier, before things go wrong. For me, that means better evidence-based risk stratification, more room for innovation, and closer collaboration between all parties involved in cardiovascular care.

I would like to play a connecting role between science, practice, and policy, and to keep asking the question: does what we do demonstrably contribute to better outcomes and improved quality of life for patients, and are we, as a healthcare ecosystem, truly willing to invest in that?

Let’s take the step together toward a future in which we not only fight disease, but above all preserve health and ensure that no heart is lost too soon.”